Johan Teirlinck » Uncategorized

Het actuele denken: de mentale ruimte, contaminaties en serendipiteit

Johan — Tue, 11 May 2010 15:37:06 +0000

In maart 2010 verscheen bij Deystere uitgeverij een tweede, herziene druk van het essay ‘het actuele denken: de mentale ruimte, contaminaties en serendipiteit’.

Nieuw zijn o.a. een bijdrage over Pina Bausch, Peter Jacquemijn en de film Avatar.

Bestellen kan op johan.teirlinck at skynet.be (of via deystere.be)

Kostprijs is 18 euro.

De wereld voor beginners

Johan — Tue, 11 May 2010 15:32:56 +0000

Begin mei 2010 verscheen ‘de wereld voor beginners, over de wereld die we dromen en waarom we hem niet willen’. Een essay met inspirerende inzichten en visies.

Komen aan bod:

-economische en ecologische duurzaamheid

-de noodzaak van het overtollige

-de blik van de kunstenaar

-het ‘god-de-vader’-principe

-welbegrepen eigenbelang

-de wereld en die in ons hoofd

-moreel gezag, procedurefouten en schuldgevoelens

-democratische utopie

-China en groeistuipen

-verborgen vermogens

-spiritueel atheïsme

-verstenliefde

-de binnenwereld en de bovenwereld

…

Bestellen kan op johan.teirlinck at skynet.be of in alle boekhandels van CoLibro (colibro.be).

kostprijs : slechts 9,95 euro

Colibro opent een facebook waarin iedereen zijn ‘eigen ideale wereld’ kan uitschrijven.

Speech LokArt 26 april 2009 KKK

admin — Tue, 09 Jun 2009 11:47:49 +0000

Toespraak op zondag 26 april 2009

lokart

Na de voorbije kunstenkabinetten is het geen eenvoudige zaak om een boeiend en eigentijds thema te zoeken voor dit evenement. Met de LOCATIE lijkt me dat glansrijk gelukt.

LOKART wijst natuurlijk in eerste instantie naar de locatie, de plek maar is tevens ook ‘LOK’ -art, van ‘lokken’ en ook in die zin hebben sommige deelnemers gepoogd het publiek te lokken naar hun werk.

We zien een grote verscheidenheid aan werk en invalshoeken. Scholen en groeperingen, alsook professionele kunstenaars hebben zich gemeld en boeiende bijdragen geleverd.

Graag zet ik een aantal van die invalshoeken op een rij.

Sommige kunstenaars hebben uiteraard meerdere aspecten in hun werk verenigd.

Hier enkele van die invalshoeken:

1. kunst/de locatie als monument, totem, mijlpaal, rituele herdenking

-Zo is er de ‘zegenende engel’ (Carla Meertens) die half mens is en half engel, die tegelijk breekbaar is en vanop grote afstand een stabiele menhir schijnt, een haast heilige plek.

-De ‘vragen aan columbus’ van Tjerry Verhellen duiken onverwacht op achter een reeks struiken en geven een fameus zicht op de omgeving. Het lijken overblijfselen van een oude cultuur, monumenten uit het verleden.

-Sporen achter laten is altijd een ambitie van de kunstenaar en bij uitbreiding van elk mens. Georges Libbrecht laat sporen achter in zijn werk ‘motieven’ en schaart zich in de lange traditie van culturele tekens van onze beschaving.

-LOOKart (Carl Deseure) voegt met een woordspeling een dimensie toe: is het kunstwerk publiek of kijker ? Zijn man op de ladder kijkt naar de einder en wijst mysterieus naar een ongedefinieerd element in de verte.

2. kunst/locatie als lichtvoetig spel, humoristisch commentaar en relativering

-‘wasdag’, ‘witloof’, … worden uitgebeeld op een frisse, speelse wijze en relativeren zo de ernst van het kunstwerk.

-Paraplu’s in een holle weg (Liesbeth Van Ginneken) : een speels element in de natuur, dat vervreemdt en opvalt.

-Een boomweb (Chis Duchateau) geeft het bekende een apart aspect, het is een nieuwe kijk op het vertrouwde.

Een dialoog ontstaat tussen het natuurlijke en het aangebrachte (kunst-zinnige) een clash soms, een botsing, of zachte verstandhouding zoals in ‘Uitgevlogen’ van Will Beckers.

3. kunst/locatie als meditatie, overpeinzing bij, dieper ingaan op

-Luc Van Orshaegen zit letterlijk een kader rond de aanwezige natuur. Zijn werk is een meditatie op de rol van het werk en van de kijker. je kan letterlijk op verschillende wijzen kijken naar de prachtige natuur. Door de aanwezigheid van een kader krijgt het achterliggende landschap een bijzondere waarde.

-De relatie tussen natuur en de digitale wereld (Sammy Ben Yakoub) wordt op een ongewone wijze gevat in een spel van spiegels en klimop. Schakeringen en subtiele nuances.

4. kunst/locatie als plek, het hier, de magische ruimte, het wonder

-Limke Verhellen zet een ‘par-a-vent’ waardoor glasramen driedimensioneeel worden.

-Eric Mat creëert een sprookjesachtige eigen wereld waar andere huizen en andere gewoonten evident zijn. Een soort persoonlijk universum dat ‘af’ en harmonieus is.

-Mieke Broes laat ons bomen zien met bijzondere voeten.

5. kunst/locatie als afwezigheid, niet hier, de anti-locatie, het nergens, mental space

-Vele werken verwijzen naar de plek en daardoor ook naar de afwezigheid ervan. Wanneer we hier staan en praten zullen velen ook niet meer denken aan de concrete plaats waar we staan maar wel aan wat gezegd wordt. De mentale wereld die door het werk wordt opgeroepen.

Op zo’n moment zijn we ‘nergens’.

6. kunst/locatie als inspelen op de al dan niet toevallige eigenschappen van een plek:

-een boom, een zicht, een plein, een brugje (Marina Hazenberg : Der Jungbrunnen) als inspiratiebron voor artistiek werk.

-Of een vergeten richtpunt voor vliegtuigen zoals bij Paul Poels die zelfs sporen herontdekt uit het verleden en die in het landschap opnieuw zichtbaar maakt.

7. kunst/locatie als poëtische vlucht, het esthetische, de mooie geste of vondst

-Dirk Boulanger presenteert ons de ‘kakegaai’, een erg mooi en fascinerend werk waarvan men zich afvraagt hoe het gemaakt werd.

-het werk van scholen en kinderen past ook in dit perspectief. Vaak hebben ze geprobeerd om iets gevoeligs of moois te tonen, waarbij ze de omgeving kleur geven.

-‘zie de zee’ (Luk Wets) speelt visueel met het woord ZIE dat -als we even verder wandelen-

plots is veranderd in ZEE.

Allen zijn het INGREPEN van een kunstenaar die poogt een dialoog aan te gaan met zijn/de wereld.

Bij de voorbijganger zal dit wellicht tot irritatie leiden, of tot bewondering, mogelijk tot fascinatie of de wenkbrauwen doen fronsen. Het samengaan van mens en natuur is immers niet vanzelfsprekend. De evidente relatie die ze ooit hadden is grotendeels verdwenen in onze beschaafde wereld en elke ingreep lijkt immers haast altijd een INBREUK op de eigenheid , de beslotenheid en echtheid van de natuur, de omgeving zoals die is, ZONDER DE MENS.

Daarom is het een subtiel spel om TOCH IETS TOE TE VOEGEN, iets TE BETEKENEN in deze wereld, op deze locatie. IETS WAT ER TOE DOET.

Het is een hele uitdaging om inderdaad iets TE VERTELLEN via een OBJECT, een BEELD, een INSTALLATIE maar het mag gezegd worden dat een groot aantal deelnemers daar zeker in geslaagd is.

Johan Teirlinck

Recente gedichten

admin — Tue, 09 Jun 2009 11:42:02 +0000

Gedichten op KKK LokArt 2009

admin — Tue, 09 Jun 2009 11:41:34 +0000

Ter gelegenheid van de Kortenbergse Kunstkabinetten werd Johan Teirlinck gevraagd 7 gedichten te plaatsen in het landschap van Meerbeek en Erps-Kwerps.

Hij probeert de relatie te leggen tussen tijd en ruimte en vraagt zich af welke impact een concrete ruimte heeft op ons besef van het hier en nu.

* * *

Het was een stilte van het soort

dat in bossen wordt gehoord

en waarvan pas later blijkt

wat het in ons heeft bereikt.

* * *

De wind streelt al de knopen uit je haren

en verjaagt de saaie woorden die we spraken,

we vinden ze wat verderop,

verdraaid en lachen er wat om.

De bomen wijzen ons de nieuwe einder

veelbelovend ver en hoog, we zweven

als gedragen door de lucht

de toekomst in.

Hier wonen vele stemmen van voorbije liefdes,

wij komen schreeuwend bij de top,

de wind verdwijnt plots achter wolken

en keert niet meer weer.

We blijven woordenloos, en staren

in de diepte rondom ons.

Ik leg verveeld wat knopen in je haar,

we dalen langzaam af.

* * *

Hij heeft vooral de bomen

liefgehad

omdat ze niet aldoor

van weggaan spraken

omdat ze ouder

dan de wegen

-waarnaast ze stonden- waren

omdat ze stiller waren

en in zichzelf

zachter hun verdriet wisten te dragen

en ongezien

steeds dieper

en steeds hoger

hun wereld zochten.

En van de bomen

hield hij meest nog

van hun nesten

waarin hij wonen wilde

waarin hij liefst

volkomen onbelangrijk wilde zijn.

* * *

Ontmoeting in een busstation

wachtend op een bus

die niet meer komen zal

en juist daarom elkaar gevonden hier.

Het is er klein en knus

geen plaats voor nodeloze woorden.

We leren wachten hier.

Begrijpend is de nacht

-een tweede bondgenoot-

die wacht

en wacht.

Zo is het dat ik sterven leer

niet langer reizen, heen en weer

geen zoeken, wijzen, onrust meer

ik zet mij bij de laatste halte neer

en leer er met jou wachten deze keer.

* * *

Wie geeft het sein

Het hemels gebaar

Hoog in de lucht

Kijk een teken

Kijk een zin

Kijk

Maar deze lucht blijft grijs

En vaal

En geen die roept

Of zwaait

En dus weer de wagen in

En huiswaarts

Jazeker

Ergens staat een huis

Mijn huis

En dan zijn we thuis

Weer thuis.

* * *

De allerlaatste keer

Toen hij het boswegeltje verliet

En niet omkeek

Kon hij nog niet weten

Dat het de laatste keer was

De allerlaatste keer

Dat hij die plek zou zien

* * *

Bemerk eens deze hoogbejaarde boom

geboren en getogen op deze plek

ons herinnerend aan wortels, diep en vast

vertrouwd met deze grond

in weer en wind

terwijl conflicten woedden

aan zichzelf gelijk

aanwezig hier

alle dagen eeuwenlang

terwijl wij en onze grootouders

lachten, weenden, leefden.

Nu blijkt hier, al die tijd

die rust geweest te zijn

een toevluchtsoord

dat voor en nà bestaat

dat alle haast, onzekerheid

tot kalmte maant.

Slow Dance

admin — Tue, 09 Jun 2009 11:39:51 +0000

Impressies van Tom Watchunas over de tentoonstelling Mental Space in Kent State Unversity, Stark Campus, Ohio USA.

Slow Dancing at the Gallery
(The Eyes Have It, part 2)
By Tom Wachunas

I look at looking, mesmerized by how people view pictures in a gallery. It’s a fascinating mental choreography, this business of looking at art. Through the years I’ve reluctantly come to realize that far too many people look at art as if channel surfing television. A kind of Attention Deficit Disorder on a societal scale. We demand instant sensory satisfaction. When the goods aren’t easily delivered we move on quickly, never looking back. To our detriment.
The art of Belgian painter Maria Swinnen, on view at Main Hall Gallery on the Kent Stark campus through April 3, calls for a slow dance. Partnering with the ephemeral. Indeed, here Swinnen has partnered with fellow Belgian, Johan Teirlinck, a philosopher and author. Their joint installation is called “Mental Spaces.” You could, to some extent, call Swinnen’s work a visual manifestation, or illumination, of Teirlinck’s ideas presented in his 2005 book, “Today’s Mind: Mental Space, Contaminations and Serendipity.” But even without reading the book, which addresses “the world in our head,” Swinnen’s paintings are, in their own right, a captivating union of cerebral musings and haunting, visceral visions.
Swinnen’s paintings seethe with intense and subtle surface workings, mysterious depths, and shapes both amorphous and specific. They conjure memories recent and ageless, personal and universal. Paintings like “Pompei,” with its sketchy torso rising from a scuffled, fleshy ground, or the somber and eerie “Frozen Bed,” evoke the familiar as well as the enigmatic.
On Friday, April 3, Second April Galerie will host a presentation (with images) by Swinnen and Teirlinck from 6 to 7:30p.m. in the gallery’s Kathleen Howland Theatre. While you’re in the gallery, look for the paintings by Martin Bertman.
Like Teirlinck, Bertman is deeply grounded in philosophy, and his paintings share a similar spirit of visual exploration with Swinnen’s. Call it a kind of runic rumination. And like Swinnen’s paintings, Bertman’s are not immediately “beautiful” in the tradition of Caravaggio, van Eyck, or Monet, to name only some. Nonetheless, they are beautiful renderings of separate, personal, and perhaps even archetypal realities, and well worth our undivided attentions.
At one point in the film, “Lust for Life,” Kirk Douglas as Vincent Van Gogh, through his inimitable gritted- teeth, snarls at a flummoxed Anthony Quinn, playing Paul Gauguin, “You look too fast!” Likewise, take your time when looking at the art of Swinnen and Bertman, and for that matter, any art that at first may seem resistant to your advances. Leave the remote at home. And rather than hip-hopping by the picture, try doing a tender waltz with it. Such work deserves an intimate pas de deux.
Look slowly. Live longer. Savor the dance.

This and other commentaries, critiques, and observations by Tom Wachunas can be found on his blog, called Artwach, located at www.artwach.blogspot.com

Your comments are invited and encouraged, or you can e-mail him at
twachunas@yahoo.com Write on.

Speech LokArt 26 april 2009 in KKK

admin — Tue, 09 Jun 2009 11:20:57 +0000